Tryezë e rrumbullakët për Koordinimin Ndërinstitucional në Arbitrazh

Prishtinë, 12 shtator 2022 – Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë në bashkëpunim me Programin për Drejtësi Komerciale i USAID-it në organizuan një tryezë të rrumbullakët me gjyqtarë, avokatë dhe arbitra, me qëllim të shkëmbimit të informatave lidhur me zgjidhjet alternative të kontesteve me fokus në arbitrazh.

Chris Thompson, Shef i Partisë për Programin e Drejtësisë Komerciale të USAID-it, pohoi se pavarësisht nga mundësia e mrekullueshme për të shmangur bllokimin në çështjet gjyqësore, arbitrazhi nuk po përdoret sa duhet. Më tej, ai theksoi se USAID-i mbështet shumë gjëra, ku ndër të tjera ofron mbështetje në ndërtimin e arbitrazhit dhe shfrytëzimin e arbitrazhit në Kosovë duke pasur parasysh mundësinë e madhe që ka. Më tej, ai theksoi se është e rëndësishme që avokatët të pranojnë se duhet të vendosin klauzolën e arbitrazhit në kontratën e tyre.

Mahir Tutuli, kryetar i Gjykatës Ekonomike, tha se që nga themelimi i Gjykatës Komerciale, ka pasur vetëm disa raste arbitrazhi. Ai tha se sfidat kryesore që hasen në arbitrazh janë procedurat e përmbarimit, të cilat ndonjëherë zgjasin edhe më shumë sesa të shkosh në gjykatë. Së fundi, ai pohoi se është e rëndësishme që të gjithë mekanizmat institucionalë të fokusohen në gjetjen e një zgjidhjeje për këtë çështje dhe të lehtësojnë procedurat e gjykatave tashmë të stërmbushura me lëndë.

Verona Dibra, gjyqtare në Gjykatën Komerciale, tha se janë vetëm dy çështje arbitrazhi. Procedura për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve kërkon kohë, kalon nëpër faza të ndryshme, por zakonisht ajo që e pengon përpunimin e saj është pjesa e ekzekutimit, e cila kërkon një qasje të duhur.

Njomëza Zejnullahu, Arbitre dhe Zyrtare e Lartë Ligjore, Programi për Drejtësi Komerciale të USAID-it, deklaroi se qëllimi i kësaj tryeze ishte nxitja e bashkëpunimit ndërinstitucional. Në veçanti, për të diskutuar me njëri-tjetrin se cilat janë pengesat e arbitrazhit dhe si t’i trajtojmë ato. Është thellësisht thelbësore të pyesim veten se çfarë mund të ishte bërë, për të pasur një numër më të madh çështjesh në arbitrazh.

Skender Gojani, avokat në Odën e Avokatëve, tha se ka nevojë për një promovim më të mirë të arbitrazhit. Sidomos në drejtim të promovimit në sektorin privat, përkatësisht bizneset. Kjo do të ishte bërë e mundur nëpërmjet përmirësimit të listave të arbitrazhit dhe promovimit të tyre.

Arian Zeka, Drejtor Ekzekutiv në Odën Ekonomike Amerikane në Kosovë tha se krahas promovimit të përfitimeve të arbitrazhit, është e rëndësishme të ketë diskutime që identifikojnë barrierat që çojnë në një numër kaq të vogël të rasteve të arbitrazhit. Ai theksoi se avokatët kanë një rol të rëndësishëm në promovimin e arbitrazhit dhe ndërmjetësimit si mekanizma për zgjidhjen e kontesteve.

Më tej, anëtarët dhe arbitrat e pranishëm në këtë ngjarje diskutuan gjithashtu rëndësinë që Qeveria të jetë një palë e mirë në procedurat e arbitrazhit dhe përmbarimit të arbitrazhit, në vend që të jetë një palë penguese.